محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )
135
تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )
[ 68 ] معجونٌ للقولنج الريحى : از مجربات « ركن الدين مسعود » . صفت آن : سداب ، خولنجان ، سليخه و بيخ كبر ، ساذج ، هفت مثقال ؛ نيم كوب ساخته ، يك شب در گلاب خيسانيده ، پس جوشانند تا به نصف رسد ، پس صاف نموده ، بعد از آن زرنباد ، مصطكى ، نارمشك ، عود ، پوست ترنج ، دارفلفل ، تخم كرفس ، كاشم ، ساذج هندى ، انيسون ، اذخر ، اسارون ، تخم ترب ، زرنب ، صعتر ، فودنج ، دارچينى ، حلتيت ، كمّون كرمانى ، قرنفل و حرف ، از هر يك دو مثقال و نيم ؛ جند ، نصف وزن مذكور ، به حرير بيخته ، پس سه مقابل عسل را با گلاب مذكور پخته باقى اين ادويه را با عسل بسرشند و روغن بادام تلخ بيست مثقال اضافه كنند و اگر خواسته باشند كه عملش قوى و نيكو گردد اضافه كنند به او فلوس خيارشنبر قدرى كه خواهند . [ 69 ] معجون زوفا : جهت نضج مواد محتبسه در سينه ، مجرب مرحوم ابوى ام است . صفت آن : رب السوس ، زوفاى خشك و پرسياوشان ، از هر يك ده مثقال ؛ قردمانا و فلفل ، از هر يك ، يك مثقال ؛ مغز بادام تلخ ، بيخ زراوند گرد و تخم انجره ، از هر يك پنج مثقال و عسل ، سه وزن ادويه بسرشند و هر روز دو مثقال را به اين طريق مطبوخ بنوشند : انجير زرد ، ده عدد ، تمر هندى و مويز بىدانه ، از هر يك ده مثقال ؛ حلبه ، تخم كرفس ، تخم رازيانه ، پرسياوشان ، اصل السوس ، زوفاى خشك و فراسيون ، از هر يك پنج مثقال ، در چهار رطل آب بجوشانند تا به ربع آيد ، پس سه حصه كنند و هر روز يك حصه را با دو مثقال معجون مذكور بخورند و چون مطبوخ آخر شود باز به همين دستور ترتيب دهند و هر ماه دو روز متعاقب يكديگر به اين دواها قى نمايند : اصل السوس ، سه مثقال ؛ خردل سرخ ، سه مثقال ، تخم ترب ، سه مثقال ؛ تخم شبت ، سه مثقال ، جوشانيده ، صاف كرده ، با سكنجبين عسلى بنوشند و قى كنند در وقتى كه معده خالى نباشد . [ 70 ] معجون ملوكى : مستعمل جهت قوت باه و اشتها و قوت مجامعت بسيار مجرب است : صفت آن : جوزبوا ، قرنفل ، بسباسه ، لسان العصافير ، بيخ اذخر ، زنجبيل ، دارچينى ، مصطكى ، عود و زعفران ، از هر يك سه مثقال ؛ قاقله و كندر ، از هر يك ، يك مثقال ؛ اشنه ، دو مثقال ؛ مشك ، نيم مثقال ؛ قند و گلاب ، از هر يك ده مثقال ، قند را در گلاب حل نموده ، عسل به قدر كفاف اضافه نموده ادويه را بعد از قوام بسرشند ، شربتى يك مثقال .